ҚОНУНИ МАРДУМӢ



Тағйиру иловаҳо, ки 23 августи соли равон вакилони МН ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон (28.08.17, №1461) ворид карданд, тақозои замон буда, дар натиҷаи назарпурсии телевизионии беш аз думоҳаи сокинони кишвар таҳия гардидааст. Қонуни мазкур 10 сол қабл низ баъди пурсишҳои оммавӣ бо дархосту пешниҳоди мардум қабул гардида буд. Ин муддат собит кард, ки қонун ба тағйиру иловаҳо ниёз дорад. Зеро ҳанӯз ҳам мардум дар иди Рамазон ва Қурбон, дар тӯй ва маросими азодорӣ ба исрофкорӣ ва зиёдаравӣ роҳ медоданд. Аз ҷумла, дар идҳо ашхоси дорову нодор дастархони пурдабдаба ороста, марду зан, ҷавонону наврасон ба хонаи ҳамдигар то се рӯз идгардак рафта, ба исрофкорӣ роҳ медоданд. Дар натиҷа оилаҳои камбизоат зиёни зиёди моддӣ медиданд.
Акнун, тибқи тағйиру иловаҳо ба моддаи 7-уми Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» дар рӯзҳои иди Рамазон ва Қурбон дастархони маънавӣ ва камхарҷи идона ороста шуда, ба исрофкорӣ ва зиёдаравӣ роҳ додан манъ аст.
Дар Иди Қурбони гузашта то андозае талаботи мазкур риоя шуд. Вале ҳоло на ҳамаи сокинони ҷумҳурӣ дарк карданд, ки риояи қонуни мазкур ба нафъи худи онҳо мебошад.
Аксари хонандагони рӯзнома хуб дар хотир доранд, ки хатнасур барои оилаҳои камбизоат як мушкили азим маҳсуб мешуд. Аксаран саробони оила маблағе надошт, ки писарашро хатнасур кунад. Баъзан писарҳо хатна нокарда мактабхон мешуданд. Дар ҷомеа баъзан барои хатнасур накардан оиларо сарзаниш ҳам менамуданд. Тағйироти нав ба моддаи 8-уми қонуни номбурда, ин мушкилотро аз байн бурд. Ҳоло хатнасур ба таври ихтиёрӣ танҳо дар доираи оила ва бе хизматрасонии санъаткорон гузаронида мешавад.
Воқеан ҳам, даъвати овозхонҳо ба хатнасур аз гаронтарин харҷи тӯйдор маҳсуб мешуд. Писардор солҳо барои хатнасур пул ҷамъ мекард, аз ризқи даҳони кӯдаконаш сарфа мекард, то овозхони номдорро ба тӯйи фарзандаш даъват намояд. Як таксирони шиносам нақл кард, ки чанд моҳ қабл нафареро аз деҳот ба сабукраваш савор кардааст. Он мард, гуфтааст, ки ман писарамро хатнасур мекунам. Завҷаам ва хешу табор хоҳиш доранд, ки ба тӯй фалон ҳофизи номдорро биёрем. «Барои он ҳофизро ёфтан метавонӣ ба ман кӯмак бикунӣ, пулашро медиҳам», гуфтааст ӯ. Читать далее

Реклама

ОЁ ВАЗОРАТ ҲУҚУҚИ ШАҲРВАНДОНРО ПОЙМОЛ НАМЕКУНАД?!



Магар қарори ҷаласаи мушовараи Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон аз қонунҳое, ки Маҷлиси Олии Тоҷикистон қабул карда, Президент имзо кардааст, болотар аст?!

25 августи соли 2017 АМИТ «Ховар» хабар дод, ки «1 сентябри соли равон — Рўзи дониш дар тамоми муассисаҳои таълимӣ, новобаста аз шакли ташкилию ҳуқуқӣ ва тобеият, дарсҳо тибқи ҷадвали дарсӣ ба роҳ монда шуда, 2 сентябри соли равон аз ҳисоби рӯзи 1 сентябр рўзи истироҳатӣ эълон карда шуд. Дар ин бора ба мухбири АМИТ «Ховар» аз Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон хабар доданд» (http://khovar.tj/2017/08/ruzi-donish-dar-tamomi-muassisa-oi-talim-1-sentyabr-ta-lil-meshavad/).
Иттилоъ дода мешавад, ки қарори мазкурро ҷаласаи мушовараи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ба тасвиб расонидааст.
Тибқи санади мазкур ректорон ва директорони муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ, миёна ва олии касбӣ, сардорони раёсатҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоятҳои Суғду Хатлон, Сарраёсати маорифи шаҳри Душанбе, раёсат ва мудирони шуъбаҳои маорифи шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ, новобаста аз шакли ташкилию ҳуқуқиашон вазифадор карда шудаанд, ки ҷараёни иҷрои қарори номбурдаро таъмин намоянд.
Дар ҳамин ҳол 24 августи соли 2017 АМИТ «Ховар» иттилоъ дода буд, ки «Тибқи қарори Шӯрои уламои Маркази исломии Тоҷикистон дар кишварамон иди саиди Қурбон рӯзи ҷумъа, 1 сентябр таҷлил мегардад. Дар робита ба ин 1 сентябр тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рӯзҳои ид» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон рӯзи истироҳат эълон гардидааст. Рӯзҳои 2 ва 3 сентябр, яъне шанбе ва якшанбе тибқи тақвим дар кишварамон рӯзҳои маъмулии истироҳатиянд (http://khovar.tj/2017/08/sokinoni-to-ikiston-dar-idi-urbon-chand-r-z-istiro-at-mekunand/). Читать далее

Ба қурбонӣ ҳам маҳдудият муқаррар кардан лозим аст



Пешниҳод

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо истифода аз ҳуқуқи ташаббуси қонунгузории худ барои баррасӣ ба Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро пешниҳод намуданд, ки 23 август аз ҷониби вакилони Маҷлиси намояндагон мавриди баррасӣ қарор мегирад.
Дар лоиҳа як қатор меъёрҳои наве пешниҳод гардидаанд, ки онҳо барои ҳимояи манфиатҳои аҳолӣ ва коҳиш додани сатҳи камбизоатӣ равона шудаанд. Аз ҷумла, дар рӯзҳои Иди Рамазон ва Қурбон оростани дастурхони маънавии хоксорона ва роҳ надодан ба исрофкорӣ ва зиёдаравӣ яке аз онҳост. Дар ҳамин росто мебояд, ки ба забҳи чорво дар Иди Қурбон низ аҳамият дода шавад.
Қурбонӣ кардани чорворо уламои ҳамаи мазҳабҳои Ислом ҷонибдорӣ мекунанд. Вале дар бораи ҳатмӣ будани он аз ҷониби мусулмонон ақидаи уламо гуногунанд. Як гурӯҳи уламои мазҳаби ҳанафия (Абу Юсуф ва Муҳаммад) онро суннаи муаккада мегӯянд ва гурӯҳи дигар (Абу Ҳанифа, Зуфар ва Ал-Ҳасан) воҷиб медонанд. Уламои мазҳабҳои шафиӣ, ҳанбала ва ғайра қурбонӣ карданро суннаи муаккада дониста фарз намехонанд. Мувофиқи сураи «ал Кавсар» ва ҳадисҳои пайғамбар (ас) қурбонӣ кардан воҷиб аст, агар шахс чунин имконият дошта бошад: «Ҳар касе, ки имконияти қурбонӣ кардан дораду намекунад, бигзор ба ҷойҳои намозгузории мо (масҷид) наздик нашавад». Аз ин ҳадис рӯшан аст, ки қурбониро бояд ашхоси доро анҷом диҳанд. Зеро имрӯз танҳо онҳо чунин имконият доранд. Читать далее

Магар камбағал дигар таҳсил накунад?!



Ба синфи якум рафтан аз ба донишгоҳ шомил шудан мушкил аст, мегӯяд як дӯстам, ки писараш имсол мактабрав шудааст. – Аз аввали сол мо ба ҷустуҷӯи мактаби мувофиқ барои писарамон шудем, — мегӯяд ӯ ва меафзояд: — Мо мехостем, ки писарамонро ба мактабе диҳем, ки синфи русӣ дошта бошад ва дар ҳар як гурӯҳ аз 25 нафар зиёд набошад. Албатта, мехостем, ки мактаб намунавӣ бошад ва дар сатҳи зарурӣ дар он раванди таълиму тарбия сурат гирад. Вале ба имконияти мо, ки ману завҷаам дар муассисаҳои давлатӣ кор мекунем, чунин мактаб пайдо накардем. Дар аксари мактабҳои давлатии гирду атрофамон дар шаҳри Душанбе синфҳои русиро бастаанд. Ба чанд мактаби хусусӣ муроҷиат кардем, — мегӯяд ҳамсуҳбатам. Вале нархҳои дандоншикани онҳо барои мо мувофиқ набуд. Аксари онҳо барои 10 моҳи таълим 12 ҳазор сомонӣ мехостанд, ки ин хеле гарон аст. Масалан, дар мактаби хусусии «Андешаҳои пок», ки дар гузаргоҳи дуюми кӯчаи Зеҳнӣ воқеъ аст, барои таҳсили хонандаи синфи якум 12 ҳазор сомонӣ мехостанд. Албатта, аксари ин муассисаҳо аз соати 8 то 16 хонандаро ба машғулияту бозӣ фаро мегирад. Читать далее

Ку ҳоҷатхонаи ҷамъиятӣ?



Пеш аз оғози мавзӯи мазкур латифаи халқие ба ёдам расид, ки чунин аст:
Дар давраи авҷи ҷанги шаҳрвандӣ ҷавоне бо тайёра аз шаҳри Душанбе ба Хуҷанд омадааст. Ӯ пеш аз парвоз аз ошхонае хӯроки шабмонда хӯрда будааст, ки ишкамаш тоб додааст. Ҷавон то аз тайёра фаромадан базӯр тоқат кардааст. Чун ӯ аз тайёра поин шудааст, банди эзораш дар даст ба ҷустуҷӯи ҳоҷатхона даромадааст. Ниҳоят ҷавон посбони фурудгоҳро дида, пурсидааст:
— Бобо ишкамам тоб дода истодааст, дар куҷо дашт кунам?
— Ҳамин ҷо кардан гир, фурудгоҳ дашти калон аст, — маслиҳат додааст мӯйсафед.
— Не айб аст, ин ҷо одамон гашта истодаанд, — гуфтааст ҷавон.
— Душанберо дашт кардед, шарматон наомад? Дашт кардан гир, писарам, — гуфтааст ба ҷиддӣ мӯйсафеди хуҷандӣ.

Дар суҳбате як нафар, ки аз Ҳиндустон баргашта буд, хотираҳои сафарашро аз ин кишвари афсонавӣ ба ваҷд нақл мекард. Яке аз ҳозирин аз лаҳзае хомӯш мондани суҳбаторо истифода карда, аз ӯ пурсид: «Ба наздикӣ аз телевизиони Русия барномаеро оид ба Ҳиндустон тамошо кардам. Дар навор дидам, ки мардум дар кӯча қазои ҳоҷат мекунанд, оё ин воқеият дорад?».
— Бале, дуруст аст. Ман ҳам инро дидам, — тасдиқ намуд ноқил бо таассуф.
— Мардуми бефарҳанг будаанд, — луқма партофт яке.
— Тамаддуни онҳо аз мо ҳам пешрафта аст, — гуфт дигаре ва афзуд: — Агар вазъ чунин идома ёбад, дар Душанбе ҳам мардум ба қазои ҳоҷат кардан дар кӯча одат мекунанд. Кадоме аз шумо ягон ҳоҷатхонаи ройгони ҷамъиятиро дар пойтахт медонед? – суол кард ӯ.
— Пеш, дар давраи Иттиҳоди Шӯравӣ дар ҷойҳои ҷамъиятӣ дар бозору паркҳо ва хиёбону гулгаштҳои серодам ҳоҷатхонаҳои бепул буданд, — гуфт яке.
— Ҳозир чӣ?- боз пурсид ӯ.
Читать далее

Инсофу одамгарӣ



Оби радиатори сабукравам кам мешуд. Ҳеҷ иллаташро намеёфтам. Аввал гумон кардам, ки об ҷӯшида, прокладкаро сӯзондааст ва он ба картери равғани муҳаррик гузаштааст. Вале равғани муҳаррик зиёд нашуда буд. Инро Тилло, устои автосервиси деҳаи мо ҳам дида, тасдиқ кард, ки ба муҳаррик об нагузаштааст. Аз ин хурсанд, шудам, ки «ба хайр аст». Зеро агар ба муҳаррик об мегузашт, хароҷоти зиёд кардан лозим меомад.
Ӯ маслиҳат дод, ки як-ду рӯз ба радиатор об рехта гардам, маълум мешудагист, ки об куҷо мешавад. Ба ӯ гӯш дода, бо мошинам ба шаҳри Душанбе баргаштам. Ба хона расида, дидам, ки аз зери муҳаррик об чакида истодааст. Бо як нигоҳ муайян карда намешуд, ки об аз куҷо мечакад. Тахмин задам, ки об аз патрубкаи печка мечакад, вале инро дақиқ кардан мушкил буд. Аппарати турбо ва генератор барои дидан халал мерасониданд.
Як дӯстам аз ҳоли ман огоҳ шуда, гуфт, ки устои шиносашро мебинад ва бо ӯ маслиҳати таъмири сабукрави маро мекунад. Ӯ назди усто рафта, занг зад, ки устои шиносаш банд будааст ва суроғаи устои дигарро додааст. Дӯстам гуфт, ки ба назди ин усто меравад ва агар ӯ розӣ шавад, ба ман занг мезанад. Баъди чанде ӯ занг зада гуфт, ки мошинро ба поёни фабрикаи «Ширин» ба устохонае, ки дар дохили собиқ автобазаи Раёсати савдои гӯшту шир (дар замони Шӯравӣ) биёрам. Ман радиаторро аз об пур карда, ба он ҷо равон шудам. Мошинро бо суръати аз 40 км соат зиёд намерондам, то бо фишори баланд, оби радиатор рехта наравад. Дӯстам маро дар даромадгоҳи автобаза интизор буд. Мошинро назди дарвозаи бокси кушода рондам. Ин ҷо дар саҳни ҳавлӣ мошинҳои зиёде меистоданд ва касе онҳоро таъмир намекард. Даруни бокс низ муҳаррики ду мошини хориҷӣ кушода меистод ва чанд нафар он ҷо менишастанд. Умар ном усто омада сабукрави маро дид ва айбе наёфт, зеро аз мошин об намерехт. Ман муҳаррикро ба кор дароварда гардиши чархзании онро тезонидам ва об ба чакидан даромад. Умар инро дида, гуфт, ки калиди мошинро монда равем, ва бегоҳи рӯзи дигар омада мошинро гирем, ӯ онро соз мекунад. Читать далее

Рақамивазкунӣ зарурат ва ё «бизнес»-и нав?



Шоми 15 июли соли равон як дӯстам гуфт, ки рӯзи гузашта дар шаҳри Душанбе кормандони БДА сабукравашро боздошта, ӯро барои рақами давлатии намунаи «РТ» доштанаш тибқи моддаи 314-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ ҷарима кардаанд. Воқеан, тибқи моддаи мазкур «Барои идора кардани воситаи нақлиёт бо рақами қайди давлатӣ, ки ба намунаи стандарти муқарраршудаи давлатӣ мувофиқат намекунад, — ба андозаи аз ду то се нишондиҳанда барои ҳисобҳо (100-150 сомонӣ) ҷарима таъйин карда мешавад».
Ӯ гуфт, ки қарори ҳукумат баромадааст ва бояд рақами давлатии автомобилҳо ба намунаи нави «TJ» иваз карда шаванд. Ман як рӯзи дароз навбатпоӣ карда рақами мошинамро иваз кардам, ту ҳам рақами нав бигир, маслиҳат дод, ӯ. Рӯзи дигар чанд нафари дигарро дидам, ки гуфтаҳои дӯстамро тасдиқ карданд ва онҳо низ тавсия доданд, ки рақами автомобиламро, ки «РТ» буд, иваз бикунам.
Барои дар ин бора маълумоти саҳеҳ гирифтан ба чанд шиноси ҳуқуқдонам муроҷиат кардам, касе аз онҳо дар ин бора иттилоъ надоштанд. Аз сомонаи Вазорати корҳои дохилӣ эълонеро дар ин мавзӯъ пайдо кардам, ки 14 июли соли 2017 ба чунин шакл нашр шуда буд:
«Э Ъ Л О Н !!!

http://mvd.tj/index.php/tj/g-shai-e-lon-va-ozmun-o/14054-e-l-o-n-2
Ба маълумоти шаҳрвандон расонида мешавад, ки тибқи талаботи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 2-юми марти соли 2013, №103 «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 5 августи соли 1998, №306», шаҳодатномаҳои ронандагие, ки расми соҳиби он дар мӯҳлати 10 соли тақвимӣ иваз карда нашудааст, беэътибор дониста шуда, оид ба ҳар як далели идора кардани воситаи нақлиёт бо чунин шаҳодатномаи ронандагӣ нисбати ронандагон мутобиқи моддаи 336-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷазои маъмурӣ татбиқ мегардад.
Ҳамчунин, мутобиқи моддаи 31 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 4 ноябри соли 1995, №196 «Дар бораи ҳаракат дар роҳ» ва моддаи 71 Кодекси мурофиаи ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон воситаи нақлиёт бо боздошт ва нигаҳдории он дар истгоҳи махсус, манъ карда мешавад.
Барои идора кардани воситаҳои нақлиёт бо рақами қайди давлатӣ, ки ба намунаи стандарти муқарраршудаи давлатӣ (СТ ҶТ 1020-2013) мувофиқат намекунад, нисбати чунин ронандагон дар асоси моддаи 314-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ ҷазо татбиқ карда мешавад.
Ба ронандагоне, ки воситаи нақлиётро бо шаҳодатномаҳои ронандагии намунаи кӯҳна ва рақамҳои қайди давлатии ғайристандартӣ идора менамоянд, тавсия дода мешавад, ки дар мӯҳлатҳои кӯтоҳтарин онҳоро ба шаҳодатномаи ронандагии биометрӣ ва рақами қайди давлатии мутобиқ ба стандарти муқарраршудаи давлатӣ иваз намоянд.
Барои иваз намудани шаҳодатномаи ронандагӣ нусхаи шиноснома, шаҳодатномаи ронандагӣ, маълумотномаи тиббӣ ва барои иваз намудани рақами қайди давлатӣ шиносномаи шахсӣ, шаҳодатномаи техникӣ ва рақами қайди давлатӣ ба воҳидҳои бақайдгирию имтиҳонотии БДА-и маҳалли ҷойи зист пешниҳод карда мешаванд.
Шаҳрвандон барои гирифтани маълумоти бештар метавонанд бо телефонҳои 235-05-12, 235-04-23 ва 235-79-29 муроҷиат намоянд».
Читать далее