Archive for the ‘Uncategorized’ Category

ОЁ ВАЗОРАТ ҲУҚУҚИ ШАҲРВАНДОНРО ПОЙМОЛ НАМЕКУНАД?!



Магар қарори ҷаласаи мушовараи Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон аз қонунҳое, ки Маҷлиси Олии Тоҷикистон қабул карда, Президент имзо кардааст, болотар аст?!

25 августи соли 2017 АМИТ «Ховар» хабар дод, ки «1 сентябри соли равон — Рўзи дониш дар тамоми муассисаҳои таълимӣ, новобаста аз шакли ташкилию ҳуқуқӣ ва тобеият, дарсҳо тибқи ҷадвали дарсӣ ба роҳ монда шуда, 2 сентябри соли равон аз ҳисоби рӯзи 1 сентябр рўзи истироҳатӣ эълон карда шуд. Дар ин бора ба мухбири АМИТ «Ховар» аз Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон хабар доданд» (http://khovar.tj/2017/08/ruzi-donish-dar-tamomi-muassisa-oi-talim-1-sentyabr-ta-lil-meshavad/).
Иттилоъ дода мешавад, ки қарори мазкурро ҷаласаи мушовараи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ба тасвиб расонидааст.
Тибқи санади мазкур ректорон ва директорони муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ, миёна ва олии касбӣ, сардорони раёсатҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоятҳои Суғду Хатлон, Сарраёсати маорифи шаҳри Душанбе, раёсат ва мудирони шуъбаҳои маорифи шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ, новобаста аз шакли ташкилию ҳуқуқиашон вазифадор карда шудаанд, ки ҷараёни иҷрои қарори номбурдаро таъмин намоянд.
Дар ҳамин ҳол 24 августи соли 2017 АМИТ «Ховар» иттилоъ дода буд, ки «Тибқи қарори Шӯрои уламои Маркази исломии Тоҷикистон дар кишварамон иди саиди Қурбон рӯзи ҷумъа, 1 сентябр таҷлил мегардад. Дар робита ба ин 1 сентябр тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рӯзҳои ид» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон рӯзи истироҳат эълон гардидааст. Рӯзҳои 2 ва 3 сентябр, яъне шанбе ва якшанбе тибқи тақвим дар кишварамон рӯзҳои маъмулии истироҳатиянд (http://khovar.tj/2017/08/sokinoni-to-ikiston-dar-idi-urbon-chand-r-z-istiro-at-mekunand/). Читать далее

Реклама

Ба қурбонӣ ҳам маҳдудият муқаррар кардан лозим аст



Пешниҳод

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо истифода аз ҳуқуқи ташаббуси қонунгузории худ барои баррасӣ ба Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро пешниҳод намуданд, ки 23 август аз ҷониби вакилони Маҷлиси намояндагон мавриди баррасӣ қарор мегирад.
Дар лоиҳа як қатор меъёрҳои наве пешниҳод гардидаанд, ки онҳо барои ҳимояи манфиатҳои аҳолӣ ва коҳиш додани сатҳи камбизоатӣ равона шудаанд. Аз ҷумла, дар рӯзҳои Иди Рамазон ва Қурбон оростани дастурхони маънавии хоксорона ва роҳ надодан ба исрофкорӣ ва зиёдаравӣ яке аз онҳост. Дар ҳамин росто мебояд, ки ба забҳи чорво дар Иди Қурбон низ аҳамият дода шавад.
Қурбонӣ кардани чорворо уламои ҳамаи мазҳабҳои Ислом ҷонибдорӣ мекунанд. Вале дар бораи ҳатмӣ будани он аз ҷониби мусулмонон ақидаи уламо гуногунанд. Як гурӯҳи уламои мазҳаби ҳанафия (Абу Юсуф ва Муҳаммад) онро суннаи муаккада мегӯянд ва гурӯҳи дигар (Абу Ҳанифа, Зуфар ва Ал-Ҳасан) воҷиб медонанд. Уламои мазҳабҳои шафиӣ, ҳанбала ва ғайра қурбонӣ карданро суннаи муаккада дониста фарз намехонанд. Мувофиқи сураи «ал Кавсар» ва ҳадисҳои пайғамбар (ас) қурбонӣ кардан воҷиб аст, агар шахс чунин имконият дошта бошад: «Ҳар касе, ки имконияти қурбонӣ кардан дораду намекунад, бигзор ба ҷойҳои намозгузории мо (масҷид) наздик нашавад». Аз ин ҳадис рӯшан аст, ки қурбониро бояд ашхоси доро анҷом диҳанд. Зеро имрӯз танҳо онҳо чунин имконият доранд. Читать далее

Магар камбағал дигар таҳсил накунад?!



Ба синфи якум рафтан аз ба донишгоҳ шомил шудан мушкил аст, мегӯяд як дӯстам, ки писараш имсол мактабрав шудааст. – Аз аввали сол мо ба ҷустуҷӯи мактаби мувофиқ барои писарамон шудем, — мегӯяд ӯ ва меафзояд: — Мо мехостем, ки писарамонро ба мактабе диҳем, ки синфи русӣ дошта бошад ва дар ҳар як гурӯҳ аз 25 нафар зиёд набошад. Албатта, мехостем, ки мактаб намунавӣ бошад ва дар сатҳи зарурӣ дар он раванди таълиму тарбия сурат гирад. Вале ба имконияти мо, ки ману завҷаам дар муассисаҳои давлатӣ кор мекунем, чунин мактаб пайдо накардем. Дар аксари мактабҳои давлатии гирду атрофамон дар шаҳри Душанбе синфҳои русиро бастаанд. Ба чанд мактаби хусусӣ муроҷиат кардем, — мегӯяд ҳамсуҳбатам. Вале нархҳои дандоншикани онҳо барои мо мувофиқ набуд. Аксари онҳо барои 10 моҳи таълим 12 ҳазор сомонӣ мехостанд, ки ин хеле гарон аст. Масалан, дар мактаби хусусии «Андешаҳои пок», ки дар гузаргоҳи дуюми кӯчаи Зеҳнӣ воқеъ аст, барои таҳсили хонандаи синфи якум 12 ҳазор сомонӣ мехостанд. Албатта, аксари ин муассисаҳо аз соати 8 то 16 хонандаро ба машғулияту бозӣ фаро мегирад. Читать далее

Ку ҳоҷатхонаи ҷамъиятӣ?



Пеш аз оғози мавзӯи мазкур латифаи халқие ба ёдам расид, ки чунин аст:
Дар давраи авҷи ҷанги шаҳрвандӣ ҷавоне бо тайёра аз шаҳри Душанбе ба Хуҷанд омадааст. Ӯ пеш аз парвоз аз ошхонае хӯроки шабмонда хӯрда будааст, ки ишкамаш тоб додааст. Ҷавон то аз тайёра фаромадан базӯр тоқат кардааст. Чун ӯ аз тайёра поин шудааст, банди эзораш дар даст ба ҷустуҷӯи ҳоҷатхона даромадааст. Ниҳоят ҷавон посбони фурудгоҳро дида, пурсидааст:
— Бобо ишкамам тоб дода истодааст, дар куҷо дашт кунам?
— Ҳамин ҷо кардан гир, фурудгоҳ дашти калон аст, — маслиҳат додааст мӯйсафед.
— Не айб аст, ин ҷо одамон гашта истодаанд, — гуфтааст ҷавон.
— Душанберо дашт кардед, шарматон наомад? Дашт кардан гир, писарам, — гуфтааст ба ҷиддӣ мӯйсафеди хуҷандӣ.

Дар суҳбате як нафар, ки аз Ҳиндустон баргашта буд, хотираҳои сафарашро аз ин кишвари афсонавӣ ба ваҷд нақл мекард. Яке аз ҳозирин аз лаҳзае хомӯш мондани суҳбаторо истифода карда, аз ӯ пурсид: «Ба наздикӣ аз телевизиони Русия барномаеро оид ба Ҳиндустон тамошо кардам. Дар навор дидам, ки мардум дар кӯча қазои ҳоҷат мекунанд, оё ин воқеият дорад?».
— Бале, дуруст аст. Ман ҳам инро дидам, — тасдиқ намуд ноқил бо таассуф.
— Мардуми бефарҳанг будаанд, — луқма партофт яке.
— Тамаддуни онҳо аз мо ҳам пешрафта аст, — гуфт дигаре ва афзуд: — Агар вазъ чунин идома ёбад, дар Душанбе ҳам мардум ба қазои ҳоҷат кардан дар кӯча одат мекунанд. Кадоме аз шумо ягон ҳоҷатхонаи ройгони ҷамъиятиро дар пойтахт медонед? – суол кард ӯ.
— Пеш, дар давраи Иттиҳоди Шӯравӣ дар ҷойҳои ҷамъиятӣ дар бозору паркҳо ва хиёбону гулгаштҳои серодам ҳоҷатхонаҳои бепул буданд, — гуфт яке.
— Ҳозир чӣ?- боз пурсид ӯ.
Читать далее

ИСРОФКОРӢ ҲАРОМ АСТ!



Ба қабули Қонун «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» 10 сол гузашт ва он то андозае пеши исрофкориро гирифта, ҳангоми барпо намудани ҷашну маросимҳо ба сарфаю сариштакорӣ мусоидат намуд. Аз таҷрибаи ин солҳо бармеояд, ҳанӯз ҳам анъана ва маросимҳое ҳастанд, ки танзим мехоҳанд.
Масалан, Иди Фитри гузашта бори дигар собит кард, ки аксари мардуми мо ҳоло ҳам зоҳирпарастӣ карда, дастархони пурдабдаба меороянд ва ба исрофкорӣ роҳ медиҳанд. Ҳол он ки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар паёми худ ба муносибати Иди саиди Фитр аз ҷумла иброз намуда буданд, ки «… дар рӯзи ид ҳангоми оростани дастурхони идона ба исрофкорӣ ва зоҳирпарастиву зиёдаравӣ роҳ надиҳанд ва фаромӯш накунанд, ки хоксориву сариштакорӣ яке аз хислатҳои беҳтарини мардуми мо буда, ба зиёд шудани хайру баракат дар ҳар хонадон мусоидат мекунад».
Ашхоси доро метавонад дастархони пурдабдаба биорояд, вале мардуми нодор ҳам худро ба онҳо баробар карда, барои дастархони идона охирин маблағашонро масраф мекунанд ва баъд то ба даст овардани маош азоби бепулӣ мекашанд.
Шояд ҳамагон шоҳиди он шуда бошанд, ки дар баъзе маҳалҳо хонаводаҳо чанд дастархони идона меороянд. Дар меҳмонхона барои мардон, дар хонаи дигар барои занон ва боз дастархон барои ҷавонону духтарон густурда мешавад. Одат шудааст, ки мардон ва ҷавонону наврасон алоҳида баъди намози ид хона ба хона мегарданд ва гӯё фотиҳа мехонанд. Баъди нисфирӯзӣ ё рӯзи дуюми ид навбати занону духтарон мерасад. Албатта, як нафар наметавонад, ки агар даҳ хона гашта бошад, дар ҳама ҷо ғизо хӯрад. Анвои дастархон дар рӯзи гармо то бегоҳ вайрону исроф мешавад.
Бояд гӯям, ки дар баъзе маҳаллаҳои мардуми бумии водии Ҳисор ва Айниву Панҷакент дар рӯзи ид хона ба хона гаштан роиҷ нест. Мардум барои фотеҳахонӣ ба хонаи азодор як рӯз қабл аз ид мераванд ва барои ин ягон хел дастархони пурдабдаба густурда намешавад. Рӯзи ид бошад, ба хонаи падару модар, хоҳару бародар ва дигар хешони наздик мераванд. Яъне идро дар доираи оила ҷашн мегиранд.
Солҳои кӯдакиву наврасии мо дар деҳаҳое, ки мардуми бумии Ҳисор зиндагӣ мекарданд, идгардаки кӯдакон набуд. Яъне кӯдакон халта гирифта, дар ба дар намегаштанд ва байни худ мусобиқа намекарданд: «кӣ бештар сақич ҷамъ мекунад». Дар он солҳо кӯдакон танҳо ба хонаи хешовандони наздикашон идгардак мерафтанд ва соҳибхонаҳо онҳоро хуш истиқбол мекарданд. Дар рӯзи иди гузашта ба чашми худ дидам, ки дар деҳаи мо идгардаки кӯдакон роиҷ гашта, имсол нисбати соли гузашта теъдоди кӯдакони халтабадаст бештар шудааст. Дӯстонам аз шаҳрҳои Хуҷанду Панҷакент ва ноҳияи Айнӣ мегӯянд, ки ин амал дар зодгоҳи онҳо анъана нест ва онро ба Душанбе омада, дидаанд.
Читать далее

МОҲИ ШАРИФ ГУЗАШТ…



Ҷовид Муқим
Андешаҳо дар танҳоӣ
Моҳи шарифи Рамазон ҳам гузашт ва азобу ташвиши якмоҳаи рӯзадорон паси сар шуд. Имсол аксари рӯзҳои моҳи рамазон ба аввали тобистон рост омад ва ғайриинтизор баъзе рӯзҳо ҳаво хеле тасфида, иродаи мусулмононро санҷид. Албатта, мушкили асосӣ ташнагии тоқатфарсо буд. Махсусан онҳое, ки дар ҳавои кушод кори ҷисмонӣ мекарданд, азоби сахт доштанд.
Тули ин моҳ агар мабодо корафтодаи ягон идора мешудед, ҳатман коратон омад намекард, зеро ашхоси масъулро дар вақташ дар ҷои кор дарёфт кардан мушкил буд: онҳо дер ба кор меомаданду барвақт мерафтанд. Аз теъдоди мизҳои холии корӣ пай бурдан мумкин буд, ки кормандон навбати ҳузурро роҳандозӣ кардаанд. Дар идораҳои хурди ғайриистеҳсолӣ бошад, кормандон дари ғурфаҳоро баста, дар сардии кондитсионер ҳаловат бурда, хоб мекарданд, то зудтар вақти корӣ ба охир бирасад. Рӯзадорони бекор низ дар ин як моҳ аз хоб сер шуданд. Онҳо аксари вақти рӯзадориро бо хоб гузарониданд, то ки гуруснагиву ташнагиро эҳсос накунанд. Ҳамчунин ин моҳ кайфиҳо дар хумори носу сигор азоби алиме доштанд ва то шом ба зӯр тоқат карда, баъди кушодани рӯза як каф нос зери забон партофта, хумор мешикастанд. Баъзеҳо тоқат накарда, аз худ фатво дода буданд, ки носу сигор рӯзаро намешиканад ва ин амалро роҳандозӣ ҳам менамуданд. Читать далее

Кинофестивали 7-уми байналхалқии «Дидор» оғоз гардид


img_0533
Имрӯз- 16 октябри соли 2016 дар Хонаи кинои ш. Душанбе (кинотеатри Зебуннисо) Кинофестивали 7-уми байналхалқии «Дидор» бо намоиши филми «Братан»-и коргардони шодравон Бахтиёр Худоназаров оғоз гардид. Ин синамобазм ба хотири коргардони шинохтаи тоҷик, ки соли гузашта дар 50-умин баҳори умраш дунёро падруд гуфт, эҳдо мегардад. Дар доираи озмуни фесттивал филмҳои ҳуҷҷатӣ, бадеӣ ва аниматсионӣ аз Арманистон, Афғонистон, Гурҷистон, Қирғизистон, Озорбойҷон, Русия, Эрон, Қазоқистон, Муғулистон ва ғайра намоиш дода мешавад. Озмунро Низом Қосим — раиси Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, Ризо Киёниён – ҳунарпешаи кино ва театри Эрон ва Латика Падгаонкар, нависанда ва тарҷумон аз Ҳиндустон доварӣ мекунанд. Кинофестивал то 20 октябр идома меёбад.