Archive for the ‘Экономика’ Category

ҚОНУНИ МАРДУМӢ



Тағйиру иловаҳо, ки 23 августи соли равон вакилони МН ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон (28.08.17, №1461) ворид карданд, тақозои замон буда, дар натиҷаи назарпурсии телевизионии беш аз думоҳаи сокинони кишвар таҳия гардидааст. Қонуни мазкур 10 сол қабл низ баъди пурсишҳои оммавӣ бо дархосту пешниҳоди мардум қабул гардида буд. Ин муддат собит кард, ки қонун ба тағйиру иловаҳо ниёз дорад. Зеро ҳанӯз ҳам мардум дар иди Рамазон ва Қурбон, дар тӯй ва маросими азодорӣ ба исрофкорӣ ва зиёдаравӣ роҳ медоданд. Аз ҷумла, дар идҳо ашхоси дорову нодор дастархони пурдабдаба ороста, марду зан, ҷавонону наврасон ба хонаи ҳамдигар то се рӯз идгардак рафта, ба исрофкорӣ роҳ медоданд. Дар натиҷа оилаҳои камбизоат зиёни зиёди моддӣ медиданд.
Акнун, тибқи тағйиру иловаҳо ба моддаи 7-уми Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» дар рӯзҳои иди Рамазон ва Қурбон дастархони маънавӣ ва камхарҷи идона ороста шуда, ба исрофкорӣ ва зиёдаравӣ роҳ додан манъ аст.
Дар Иди Қурбони гузашта то андозае талаботи мазкур риоя шуд. Вале ҳоло на ҳамаи сокинони ҷумҳурӣ дарк карданд, ки риояи қонуни мазкур ба нафъи худи онҳо мебошад.
Аксари хонандагони рӯзнома хуб дар хотир доранд, ки хатнасур барои оилаҳои камбизоат як мушкили азим маҳсуб мешуд. Аксаран саробони оила маблағе надошт, ки писарашро хатнасур кунад. Баъзан писарҳо хатна нокарда мактабхон мешуданд. Дар ҷомеа баъзан барои хатнасур накардан оиларо сарзаниш ҳам менамуданд. Тағйироти нав ба моддаи 8-уми қонуни номбурда, ин мушкилотро аз байн бурд. Ҳоло хатнасур ба таври ихтиёрӣ танҳо дар доираи оила ва бе хизматрасонии санъаткорон гузаронида мешавад.
Воқеан ҳам, даъвати овозхонҳо ба хатнасур аз гаронтарин харҷи тӯйдор маҳсуб мешуд. Писардор солҳо барои хатнасур пул ҷамъ мекард, аз ризқи даҳони кӯдаконаш сарфа мекард, то овозхони номдорро ба тӯйи фарзандаш даъват намояд. Як таксирони шиносам нақл кард, ки чанд моҳ қабл нафареро аз деҳот ба сабукраваш савор кардааст. Он мард, гуфтааст, ки ман писарамро хатнасур мекунам. Завҷаам ва хешу табор хоҳиш доранд, ки ба тӯй фалон ҳофизи номдорро биёрем. «Барои он ҳофизро ёфтан метавонӣ ба ман кӯмак бикунӣ, пулашро медиҳам», гуфтааст ӯ. Читать далее

Реклама

Инсофу одамгарӣ



Оби радиатори сабукравам кам мешуд. Ҳеҷ иллаташро намеёфтам. Аввал гумон кардам, ки об ҷӯшида, прокладкаро сӯзондааст ва он ба картери равғани муҳаррик гузаштааст. Вале равғани муҳаррик зиёд нашуда буд. Инро Тилло, устои автосервиси деҳаи мо ҳам дида, тасдиқ кард, ки ба муҳаррик об нагузаштааст. Аз ин хурсанд, шудам, ки «ба хайр аст». Зеро агар ба муҳаррик об мегузашт, хароҷоти зиёд кардан лозим меомад.
Ӯ маслиҳат дод, ки як-ду рӯз ба радиатор об рехта гардам, маълум мешудагист, ки об куҷо мешавад. Ба ӯ гӯш дода, бо мошинам ба шаҳри Душанбе баргаштам. Ба хона расида, дидам, ки аз зери муҳаррик об чакида истодааст. Бо як нигоҳ муайян карда намешуд, ки об аз куҷо мечакад. Тахмин задам, ки об аз патрубкаи печка мечакад, вале инро дақиқ кардан мушкил буд. Аппарати турбо ва генератор барои дидан халал мерасониданд.
Як дӯстам аз ҳоли ман огоҳ шуда, гуфт, ки устои шиносашро мебинад ва бо ӯ маслиҳати таъмири сабукрави маро мекунад. Ӯ назди усто рафта, занг зад, ки устои шиносаш банд будааст ва суроғаи устои дигарро додааст. Дӯстам гуфт, ки ба назди ин усто меравад ва агар ӯ розӣ шавад, ба ман занг мезанад. Баъди чанде ӯ занг зада гуфт, ки мошинро ба поёни фабрикаи «Ширин» ба устохонае, ки дар дохили собиқ автобазаи Раёсати савдои гӯшту шир (дар замони Шӯравӣ) биёрам. Ман радиаторро аз об пур карда, ба он ҷо равон шудам. Мошинро бо суръати аз 40 км соат зиёд намерондам, то бо фишори баланд, оби радиатор рехта наравад. Дӯстам маро дар даромадгоҳи автобаза интизор буд. Мошинро назди дарвозаи бокси кушода рондам. Ин ҷо дар саҳни ҳавлӣ мошинҳои зиёде меистоданд ва касе онҳоро таъмир намекард. Даруни бокс низ муҳаррики ду мошини хориҷӣ кушода меистод ва чанд нафар он ҷо менишастанд. Умар ном усто омада сабукрави маро дид ва айбе наёфт, зеро аз мошин об намерехт. Ман муҳаррикро ба кор дароварда гардиши чархзании онро тезонидам ва об ба чакидан даромад. Умар инро дида, гуфт, ки калиди мошинро монда равем, ва бегоҳи рӯзи дигар омада мошинро гирем, ӯ онро соз мекунад. Читать далее

Рақамивазкунӣ зарурат ва ё «бизнес»-и нав?



Шоми 15 июли соли равон як дӯстам гуфт, ки рӯзи гузашта дар шаҳри Душанбе кормандони БДА сабукравашро боздошта, ӯро барои рақами давлатии намунаи «РТ» доштанаш тибқи моддаи 314-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ ҷарима кардаанд. Воқеан, тибқи моддаи мазкур «Барои идора кардани воситаи нақлиёт бо рақами қайди давлатӣ, ки ба намунаи стандарти муқарраршудаи давлатӣ мувофиқат намекунад, — ба андозаи аз ду то се нишондиҳанда барои ҳисобҳо (100-150 сомонӣ) ҷарима таъйин карда мешавад».
Ӯ гуфт, ки қарори ҳукумат баромадааст ва бояд рақами давлатии автомобилҳо ба намунаи нави «TJ» иваз карда шаванд. Ман як рӯзи дароз навбатпоӣ карда рақами мошинамро иваз кардам, ту ҳам рақами нав бигир, маслиҳат дод, ӯ. Рӯзи дигар чанд нафари дигарро дидам, ки гуфтаҳои дӯстамро тасдиқ карданд ва онҳо низ тавсия доданд, ки рақами автомобиламро, ки «РТ» буд, иваз бикунам.
Барои дар ин бора маълумоти саҳеҳ гирифтан ба чанд шиноси ҳуқуқдонам муроҷиат кардам, касе аз онҳо дар ин бора иттилоъ надоштанд. Аз сомонаи Вазорати корҳои дохилӣ эълонеро дар ин мавзӯъ пайдо кардам, ки 14 июли соли 2017 ба чунин шакл нашр шуда буд:
«Э Ъ Л О Н !!!

http://mvd.tj/index.php/tj/g-shai-e-lon-va-ozmun-o/14054-e-l-o-n-2
Ба маълумоти шаҳрвандон расонида мешавад, ки тибқи талаботи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 2-юми марти соли 2013, №103 «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 5 августи соли 1998, №306», шаҳодатномаҳои ронандагие, ки расми соҳиби он дар мӯҳлати 10 соли тақвимӣ иваз карда нашудааст, беэътибор дониста шуда, оид ба ҳар як далели идора кардани воситаи нақлиёт бо чунин шаҳодатномаи ронандагӣ нисбати ронандагон мутобиқи моддаи 336-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷазои маъмурӣ татбиқ мегардад.
Ҳамчунин, мутобиқи моддаи 31 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 4 ноябри соли 1995, №196 «Дар бораи ҳаракат дар роҳ» ва моддаи 71 Кодекси мурофиаи ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон воситаи нақлиёт бо боздошт ва нигаҳдории он дар истгоҳи махсус, манъ карда мешавад.
Барои идора кардани воситаҳои нақлиёт бо рақами қайди давлатӣ, ки ба намунаи стандарти муқарраршудаи давлатӣ (СТ ҶТ 1020-2013) мувофиқат намекунад, нисбати чунин ронандагон дар асоси моддаи 314-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ ҷазо татбиқ карда мешавад.
Ба ронандагоне, ки воситаи нақлиётро бо шаҳодатномаҳои ронандагии намунаи кӯҳна ва рақамҳои қайди давлатии ғайристандартӣ идора менамоянд, тавсия дода мешавад, ки дар мӯҳлатҳои кӯтоҳтарин онҳоро ба шаҳодатномаи ронандагии биометрӣ ва рақами қайди давлатии мутобиқ ба стандарти муқарраршудаи давлатӣ иваз намоянд.
Барои иваз намудани шаҳодатномаи ронандагӣ нусхаи шиноснома, шаҳодатномаи ронандагӣ, маълумотномаи тиббӣ ва барои иваз намудани рақами қайди давлатӣ шиносномаи шахсӣ, шаҳодатномаи техникӣ ва рақами қайди давлатӣ ба воҳидҳои бақайдгирию имтиҳонотии БДА-и маҳалли ҷойи зист пешниҳод карда мешаванд.
Шаҳрвандон барои гирифтани маълумоти бештар метавонанд бо телефонҳои 235-05-12, 235-04-23 ва 235-79-29 муроҷиат намоянд».
Читать далее

Агар нархи барқ боло равад…


Barq s
Ба иттилои ОИ «Asia-Plus» тӯли соли равон нархи 1 кВт. соат барқ барои аҳолӣ 12 фоиз афзуда, аз 12,6 дирами имрӯза ба 14 дирам мерасад. Аз рӯи пешгӯии нишондиҳандаҳои асосии макроиқтисодии Вазорати рушди иқтисодӣ ва савдои Тоҷикистон нархи солонаи болоравии тарофаи барқ барои аҳолӣ дар соли 2015 — 12 фоиз ва дар соли 2016 – 7,1 фоиз дар назар аст. Дар бораи афзоиши нархи барқ барои шахсони ҳуқуқӣ ҳоло маълумоте нест. Вале агар нархи барқ барои аҳолӣ зиёд шавад, ҳатман тарофаи барқ барои ташкилоту корхонаҳо низ боло хоҳад рафт.
Феълан дар бораи афзоиши тарофаи барқ мақомоти расмӣ чизе намегӯяд, вале агар Вазорати рушди иқтисодӣ ва савдои Тоҷикистон болоравии нархро ба нақша гирифта бошад, ҳатман он сурат мегирад.
Бояд гуфт, ки аз 1-уми сентябри соли равон музди меҳнати мақомоти ҳокимият, идораи давлатӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва хизматчиёни ҳарбӣ- 15 фоиз, маоши кормандони соҳаи маориф, варзиш, тандурустӣ — 20 фоиз, маоши кормандони соҳаи ҳифзи иҷтимоӣ — 25 фоиз зиёд карда мешавад. Инчунин ҳадди нафақа ба ҳисоби миёна то 20 фоиз ва идрорпулӣ 30 дарсад зиёд карда мешавад. Музди меҳнати ҳадди ақал аз 1-уми сентябри соли равон дар кишвар 60 фоиз афзуда аз 250 то ба 400 сомонӣ расонда мешавад. Читать далее

Андоз аз «ҳаво»


Chinovnik-2
Луқма

22-уми июни аз Ширкати алоқаи мобилии «Babilon-M» ба телефони мобилии ман чунин паёмак омад:
«Дар асоси фармоиши Хадамоти алоқа ва Хадамоти зидиинҳисорӣ аз 1.07.15 аз пардохти муштарӣ барои истифодаи рақам ҳар моҳ 80 дирам ситонида мешавад».
Дар моҳи шарифи Рамазон вақте мансабдорони ҳукуматӣ аз тоҷирон боло набурдани нархи маҳсулоташонро тақозо мекунанд, хабари мазкур бароям шигифтовар буд. Агарчи қаблан, 12 июн аз сомонаи ОИ TojNews (http://www.tojnews.org/tj/news/bo-farmoishi-hadamoti-aloka-shirkatkhoi-mobili-az-mushtariyon-182-somoni-ichorapuli-mesitonand) хонда будам, ки тибқи фармоиши Хадамоти алоқаи Тоҷикистон таҳти №1-649 аз 9-уми июни соли 2015 арзиши пардохт барои иҷораи рақам аз 0,10 сомонӣ то 1,82 сомонӣ дар як моҳ зиёд карда мешавад.
Ба ростӣ, ҳамчун як муштарӣ ман хабар надоштам, ки Хадамоти алоқаи Тоҷикистон рақамҳои телефонро ба ширкатҳои алоқа ба иҷора медодааст ва боз аз ин амал маблағ ҳам меситондааст. Ба қавли ОИ TojNews феълан ширкатҳои мобилӣ ҳар моҳ барои ҳар як рақам аз ҳисоби худ 10 дирам пардохт мекунанд, вале аз якуми июли соли равон бинобар болоравии нарх ин маблағ бар болои хизматрасонии муштариён илова карда шуда, хар моҳ аз муштариён 1 сомониву 82 дирам ситонида, ба буҷаи давлат пардохт карда мешавад. Читать далее

Роҳе, ки мушкилоти мардумро афзун кард


20150704_sadama
Садама дар рохи Душанбе — Турсунзода, дар назди Боги милли 4 июли соли 2015

Ба таваҷҷуҳи аъзои Комиссияи давлатии кории қабули роҳи автомобилии
Душанбе -Турсунзода

Ба иттилои ОИ «Авеста» (09.06.2015) дар даҳаи аввали моҳи июли соли равон Комиссияи давлатии корӣ роҳи автомобилгарди Душанбе — Турсунзодаро қабул мекунад. Таҷдиди роҳи мазкур ҳанӯз моҳи октябри соли 2011 оғоз гардида буд. Барои сохтмони он Бонки осиёии рушд 120 миллион доллар грант ҷудо кардааст. Саҳми Ҳукумати Тоҷикистон дар лоиҳаи мазкур 11,2 миллион доллари ИМА мебошад.
Феълан роҳи мазкур аз роҳи қаблӣ гӯё ду маротиба васеъ шуда аз 4 хати ҳаракат иборат аст. Яъне, ҳоло ба як самт ду мошин метавонад ҳаракат кунад. Қаблан бошад, роҳи мазкур ҳамагӣ аз ду хати ҳаракат иборат буд. Вале он вақт паҳнои роҳ нисбат ба ду хати ҳаракат васеътар буд ва дар он се автомобил меғунҷид. Аз ду канори роҳ боз ба ғунҷоиши як мошин роҳи асфалтнашуда барои таваққуфи нақлиёт пешбинӣ шуда буд. Ҳоло бошад, аксаран канори роҳ (обочина) ба истиснои аз гардиши Шоҳамбарӣ то нишеби хоҷагии Ватан ва деҳаи Мортеппаи ноҳияи Ҳисор хеле танг буда, барои нигоҳ доштани мошин мувофиқ нест, зеро он бо ҷӯйбор (обпарто), ки болояш бо бетончаҳо пӯшонида шудаанд, пайваст аст. Ин имконият намедиҳад, ки мошинҳо дар канори роҳ ист кунанд. Агар мабодо мошини бисёрвазн дар канори роҳ истад, аз вазни он шикастани бетончаҳои болои ҷӯйи канори роҳ эҳтимол дорад. Ҳамчунин, на дар ҳамаи самти ҳаракат чунин канори роҳ мавҷуд аст. Бинобар ин, ҳангоми исти як мошин дар қатори якуми роҳ ронандаи мошине, ки аз пас меояд, маҷбур аст, биистад ва холӣ шудани хати дуюми ҳаракатро, ки аксаран сермошин аст, интизор шавад. Бояд гуфт, ки дар роҳи куҳна дар ҳар ду тарафи роҳ барои исти мошинҳо дар канори роҳ, ки асфалтпӯш набуд, ҷой гузошта буданд ва мошинҳо метавонистанд аз роҳ баромада истанд ва ин ба ҳаракати мошинҳои дигар халал ворид намекард. Читать далее

Трактор дар болои бом


DSC_0038
Ин трактор бо зоғнӯлаш бетонро шикаста плитаҳои болои бомро чудо карда истодааст. Зеро бо комрессор ба таври дастӣ битонро шикаста натавонистанд. Тракторро бо кран ба болои бом бароварданд ва он ошёна ба ошёна плтитаҳоро ҷудо карда поин шуда истодааст. Албатта, таркондани бино осонтар буд, вале плитаҳои давраи шӯравиро «ҳайф» намекунанд, онро боз дар ягон сохтмон истифода мебаранд.
DSC_0045
Ин бинои нимсохтаи давлатӣ, ки хароб карда истодаанд, дар давраи шӯравӣ чаҳор ошёна бардошта шуда буд, вале баъди истиқлолият аз набудани маблағ сохтмонаш анҷом наёфт. Ва ҳоло ба қавле бинои мазкурро кадом сарватманд харида ба ҷояш бинои баландошёна месозад.